Door: Jolinda Verwoert, Europa decentraal, kenniscentrum Europees recht en beleid voor decentrale overheden

Onderzoek en innovatie zijn belangrijke factoren voor economische ontwikkeling, maar Europese regio’s maken niet ten volle gebruik van de beschikbare Europese ondersteuningsmogelijkheden op dit gebied. Dit is de boodschap van een Mededeling van de Europese Commissie. De Mededeling werd al in de zomer vastgesteld, maar op 10 september officieel gepresenteerd door Commissarissen Hübner (Regionaal beleid) en Potočnik (Onderzoek). De Commissie wil regio’s, en daarmee ook de Nederlandse provincies, wijzen op de bestaande financieringsinstrumenten voor onderzoek, technologische ontwikkeling (OTO) en innovatie en de manier waarop deze optimaal op regionaal niveau ingezet kunnen worden.

In de Mededeling wordt ingegaan op de bijdrage die Europese regio’s kunnen leveren aan het behalen van de Lissabondoelstellingen (meer groei en betere banen in de EU). De financieringsprogramma’s onder het cohesiebeleid (Structuurfondsen) zijn specifiek gericht op het behalen van deze Lissabondoelstellingen. Om deze reden moeten de lidstaten tussen de 60 % en 75 % van de beschikbare middelen inzetten voor Lissabongerelateerde investeringen, met name in OTO en innovatie. Andere ondersteuningsprogramma’s, zoals het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek (KP7) en het Kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie (CIP) kunnen tegelijkertijd als stimulans dienen. Door het geïntegreerde gebruik van beleidsinstrumenten en subsidieprogramma’s kan de Europese Unie de regio’s ondersteunen om het kennis- en onderzoekspotentieel op regionaal niveau ten volle te benutten, zo lichtten de Commissarissen tijdens de persconferentie op 10 september toe.

Met de Mededeling biedt de Europese Commissie nationale en regionale overheden uitleg over de mogelijke koppeling tussen cohesiebeleidprogramma’s en innovatie- en onderzoeksfinanciering van het KP7 en het CIP. De Commissie doet een oproep aan lidstaten en regio’s om deze mogelijkheden te benutten. Om het gebruik van verschillende programma’s tegelijkertijd te stimuleren, heeft de Commissie al een aantal zaken vereenvoudigd, zoals de overkoepelende Lissabondoelstelling en de gelijke looptijd van de programma’s.

Praktijk
Innovatie kan doeltreffend op regionaal niveau worden gestimuleerd vanwege de fysieke nabijheid en mogelijkheden tot samenwerking van overheden en bedrijven in de regio. De Commissie ziet echter grote verschillen tussen de Europese regio's wat betreft hun vermogen om kennis en technologie te absorberen en verder te ontwikkelen en verwacht daardoor een belemmering van economische groei en een versterking van de welvaartsverschillen in de EU. In december van dit jaar brengt de Commissie een Mededeling met aanbevelingen hierover uit.

De Commissie is ook van mening dat er op nationaal en regionaal niveau meer gedaan kan worden wat betreft een betere informatievoorziening over en een beter gebruik van de instrumenten. Dit moet onder meer door rapportages aan de Commissie door de lidstaten. In de Mededeling laat de Commissie verder weten dat zij tegen het einde van 2007 een praktijkgids zal publiceren waarin uiteengezet wordt hoe op nationaal en regionaal niveau mechanismen opgezet kunnen worden om de gecoördineerde toegang tot de verschillende instrumenten te bevorderen, en hoe financiering uit twee verschillende bronnen moet worden toegepast. In het voorjaar van 2009 brengt de Commissie verslag uit over vorderingen op dit gebied.

Tot slot kondigt de Commissie in de Mededeling aan dat zij de ministeries en uitvoerende agentschappen in de lidstaten regelmatig zal laten weten welke organisaties op hun grondgebied KP7- en CIP-subsidies hebben ontvangen, zodat aanvullende financiering uit communautaire, nationale en regionale bronnen wordt vergemakkelijkt. In Nederland is SenterNovem/EG-Liaison het Nationaal Contactpunt voor het KP7- en het CIP-programma (zie ‘meer informatie’).

Meer informatie:
Informatie over KP7 is te vinden op de website van SenterNovem/EG-Liaison (EG-Liaison is het Nederlandse Contactpunt voor Europese subsidies op het gebied van onderzoek, energie en milieu).
Mededeling ‘Concurrerende Europese regio’s door onderzoek en innovatie’ COM(2007) 474 definitief
Website Europese Commissie over Onderzoek
Website Structuurfondsen van het ministerie van EZ
Voor assistentie bij het benutten van Europese subsidies kunnen gemeenten contact opnemen met het VNG Servicebureau Europa.

Bron:
IP/07/1291
Bulletin Quotidien van 11 september
COM(2007) 474 definitief