Koehandel en powerplay

Gisteren heeft het kabinet haar beslissing bekend gemaakt. Wat haar betreft komt er geen referendum over het nieuwe Europese verdrag. Op zich was dat helemaal geen nieuws, want ook in het coalitieakkoord was al bepaald dat de regering niet het initiatief zou nemen voor een referendum. Maar inmiddels is de aap uit de mouw. Want zoals de Volkskrant van vandaag bericht, heeft het kabinet ook besloten dat zij een initiatiefwet vanuit de Kamer tegen zal houden.

Dat betekent in feite dat het kabinet - inclusief de PvdA-bewindslieden - tegen de PvdA-kamerfractie zegt: als jullie (conform het PvdA- verkiezingsprogramma) steun geven aan een voorstel voor een referendum blazen wij het kabinet op, wordt de Kamer ontbonden en komen er nieuwe verkiezingen. Dat is een staaltje machtspolitiek dat volgens deskundigen in Nederland nog niet eerder is vertoond.

Het kabinet bruuskeert daarmee niet alleen de PvdA-fractie (die dat door haar slappe houding natuurlijk een beetje over zich heeft afgeroepen), maar ook een duidelijke meerderheid van de bevolking. Immers, uit alle beschikbare onderzoeken blijkt dat een ruime meerderheid van de Nederlanders voor een nieuw referendum is. In het laatste onderzoek, van RTL 4, sprak 62% zich uit voor een referendum, 15% tegen en 23% weet het niet of heeft geen mening.

Nog belangrijker dan opiniepeilingen is de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen van november vorig jaar, waar een meerderheid van de kiezers (goed voor 77 van 150 kamerzetels) zijn/haar stem gaf aan een partij die zich voor een referendum had uitgesproken.

 Het CDA beroept zich in zijn strijd tegen het referendum op de vertegenwoordigende democratie en het mandaat van de kiezer aan de volksvertegenwoordiger. Maar in de praktijk doet het CDA niets anders dan coalitiegenoot PvdA onder druk  zetten om tegen dit mandaat in te gaan. Balkenende cs. gokken er op dat de PvdA, die onveranderd laag staat in de peilingen (bij de laatste peilingen van het NIPO 28 zetels, 5 minder dan nu in de Kamer), tot iedere prijs een val van het kabinet en nieuwe verkiezingen wil voorkomen.

De enige manier om tegenwicht tegen het powerplay van de regering te bieden, is om zo veel mogelijk druk te organiseren vanuit de bevolking. Om - met name de PvdA-fractie in de Tweede Kamer - te laten zien dat het niet steunen van een referendumvoorstel echt een brug te ver is. Dat is de bedoeling van onze petitie. Daarbij gaat het er niet om wat wij inhoudelijk van het nieuwe verdrag vinden of hoe we gestemd hebben in het referendum over de Europa Grondwet. Het gaat er nu om dat de bevolking de kans krijgt om zich uit te spreken over dit verdrag dat in de plaats komt van de verworpen grondwet.